Some description here Some description here Some description here Some description here Some description here
powered by Google

Łowicz Wałecki

Łowicz Wałecki dawniej był określany jako „Stary Łowicz”, „Łobice” z niemieckiego: „Alt Lobitz”. Wieś jest położona w odległości około 5 km na północny – zachód od Mirosławca, przy ważnej trasie komunikacyjnej nr 10 Bydgoszcz – Szczecin (105 m n.p.m.). Najwyższe wzniesienie na północ od wsi sięga 157,9 m n.p.m.Miejscowość ta, jest malowniczo położona nad jeziorem Łowicz (45ha), wymieniana w przekazach źródłowych już w roku 1337. Według XIX – wiecznego autora (E. Callier) przez Łowicz Wałecki prowadził jeden z ważniejszych szlaków komunikacyjnych w czasach średniowiecza, tzw. „droga marchijska”:„(…)antiquq via marchionis wiódł z pod Choczna ku Człuchowu na wieś zwaną Łowiczem, i Frydland Marchijski(...)”. Wzmianka pochodzi z dokumentu z roku 1314, czyli znacznie wcześniejszego niż informacja o istnieniu tutaj wsi, która musiała być – jak na owe czasy osadą znaczną, bo posiadającą 64 łany gruntów, w tym 4 łany kościelne. Wzmianka z roku 1340 podaje, że we wsi była karczma i młyn. W wieku XIV wieś była własnością rodu Güntersbergow z Kalisza Pomorskiego, którzy osadzili tutaj na prawie lennym trzech rycerzy – wasali. Od roku 1550 należała wieś do rodu Wedlów, panów na Mirosławcu. W latach 1368 – 1772 była formalnie z granicach Królestwa Polskiego, choć położona na granicy z tzw. Nową Marchią bywała narażona na różnego rodzaju szkody wynikające z konfliktów pogranicznych i zwykłego rozbójnictwa. Wedle przekazu źródłowego: w roku 1642 banda pogranicznych „grasantów” uprowadziła z jednego folwarku w pobliżu wsi stado liczące 302 barany.Na początku XVIII wieku Łowicz był miejscem konfliktu granicznego, który odbił się głośnym echem w Warszawie, ale pogłębiająca się wówczas słabość Rzeczpospolitej sprawiła, że uszedł on praktycznie bezkarnie pruskiemu władcy.
Wielkopolskiego, powracającego z Gdańska. Kupiec ów, został pod strażą odstawiony do Wałcza. Być może chodziło o jakieś sprawy natury celnej. W odwecie król pruski Fryderyk Wilhelm I wyekspediował oddział dragonów, który przekroczył granicę polską i zajął Łowicz Wałecki w celu, jak to określono „ochrony” drogi ( via marchionis”), którą podróżowali kupcy, poddani pruskiemu władcy.W następstwie późniejszych drobnych zmian granicznych część Łowicza Wałeckiego znalazła się po stronie brandenburskiej. Pozostała po polskiej stronie część wsi nosiła (do roku 1772) nazwę „Stary Łowicz”.Od roku 1772 do roku 1945 Łowicz Wałecki należał do terytorium państwa pruskiego (później Rzeszy Niemieckiej).Po roku 1836 wieś ( w następstwie reform ustrojowych w Prusach) została uwolniona od dawnej zależności poddaństwa względem panów dóbr mirosławieckich i stała się samodzielna osadą na prawach gminy. W roku 1837 podjęto budowę nowego kościoła. Istniejący obecnie kościół to budowla neogotycka (pw. Zesłania Ducha Świętego). Do roku 1945 pod względem wyznaniowym dominującą część mieszkańców wsi stanowili ewangelicy (od roku 1875 wieś była podporządkowana parafii ewangelickiej w Starej Korytnicy). Nieliczni katolicy podlegali parafii w Marcinkowicach. W roku 1878 Łowicz Wałecki został administracyjnie włączony do powiatu wałeckiego ( poprzednio należał do Kalisza Pomorskiego).W roku 1900 wedle urzędowych danych Łowicz Wałecki liczył 447 mieszkańców i 90 gospodarstw domowych. Około roku 1939 liczba mieszkańców wynosiła: 375, obecnie liczy: 163 (1999r.).W roku 1928 podjęto budowę nowej szkoły. Głównym zajęciem tutejszej ludności było rolnictwo. Do roku 1945 istniała tutaj spółdzielnia mleczarska. W okolicy wsi wybudowano w okresie międzywojennym lotnisko zapasowe, z którego startowały samoloty bombowe do nalotów na Polskę podczas kampanii wrześniowej 1939 roku. W roku 1945 podczas walk o przełamanie Wału Pomorskiego, Łowicz Wałecki był miejscem zaciętej walki. Po zdobyciu Mirosławca jednostki I Armii Wojska Polskiego otrzymały rozkaz (11.02.1945r.) opanowania Łowicza.

Do walki weszły: 1 – wszy Pułk Piechoty należący do 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki dowodzony przez ppłk. Bazylego Maksymczuka oraz 13 Pułk Artylerii Pancernej, którego dowódcą był ppłk. Michał Curoczkin, także należący do I Armii Wojska Polskiego.

Łowicz Wałecki został zdobyty po ciężkich walkach wieczorem 12 lutego 1945 roku. Wieś, położona na ważnej trasie komunikacyjnej, była broniona przez stosunkowo znaczne siły niemieckie: dwa bataliony piechoty, wspierane przez czołgi, działa pancerne i artylerię.

Straty w wyniku walk o Łowicz Wałecki wyniosły, wedle danych zamieszczanych w opracowaniach walk na Wale Pomorskim po stronie niemieckiej: około 200 zabitych, 36 wziętych do niewoli. Po stronie polskiej: 17 zabitych, 73 rannych. Te dramatyczne wydarzenia upamiętnia znajdujący się tamże głaz granitowy ze stosowną tablicą.

Wieś ma układ owalenicy. Stanowić mógł ją plac targowy z siecią ulic. Zabudowa w obrębie placu datowana jest na w. XIX, w przeważającej części ma charakter jednokondygnacyjny,z usytuowaną kalenicą do drogi, nakryta wysokim dachem dwuspadowym.


Domy są z reguły konstrukcji ryglowej lub murowanej. Budynki mieszkalne wraz z gospodarczymi tworzą często czworobok.

 

Galeria zdjęć Łowicza Wałeckiego

 

Zdjęcia wykonane przez Ireneusza Stawskiego

Dodatkowe informacje